تعریف تاریخ آموزش و پرورش

فرآیند تربیت یا آموزش و پرورش تابع زمان و مکان است و شرح تحولات رویدادهای تربیتی و فرهنگی که طی ادوار مختلف تاریخی، با توجه به تحلیل عواملی که در شکل گیری آن موثر بوده، موضوع دانش نوینی شد که نام تاریخ آموزش و پرورش یا تاریخ فرهنگ و تربیت به خود گرفته است. واژه تاریخ هم به جریان حوادث گذشته و هم به علم به این جریان اطلاق میشود. علم تاریخ را میتوان شناخت حوادث گذشته و تحول آنها به نحو منظم تعریف کرد. اگر موضوع، مطالعه آموزش و پرورش باشد، این نوع مطالعه و بررسی ، تاریخ آموزش و پرورش نام دارد.

بنابراین ، موضوع این مطلب ، تاریخ آموزش و پرورش است؛ چون در این ، مطالبی گفته میشود که در دوره های تاریخ مختلف توسط نهاد ها و موسسات آموزشی در تربیت فردی و شخصیت اجتماعی ایرانیان تاثیر گذاشته و در قرن ها، افراد دارای این ویژگی ها را به عنوان افراد ایرانی از همدیگر از لحاظ آداب و رسوم ، عقاید و افکار مذهبی، سیاسی ، رفتار فردی و ملی، شخصیت اجتماعی، فضائل اخلاقی، مهارت های شغلی و ... جدا کرده است.

هم زمان با وقوع انقلاب 1324قمری در کشورمان و به قدرت رسیدن مشروطه خواهان، به طور موقت بساط خودرای بودن حاکمان برچیده شد. در نتیجه ، شرایط اجتماعی متفاوتی به وجود آمد.مجالس سخنرانی آزاد در ناط مختلف کشور برپا شد. انجمن های فرهنگی، انتشار روزنامه، و ایجاد مدارس و مراکز جدید آموزشی، کهتا قبل از آن زمان، به آن شکل وجود نداشت ایجاد شد و فعالیت های آموزشی رسمی، نیمه رسمی وغیر رسمی افزایش یافت و الگوهای تربیتی دچار تغییرات اساسی شد.

از ویژگی های بارز مطالعات تاریخی در باره آموزش و پرورش ، میتوان به اهتمام در شناسایی، طبقه بندی و تجزیه و تحلیل مراتب شکل گیری رویدادهای تربیتی، طی دوره های مختلف تاریخی یک ملت یا ملل مختلف اشاره کرد. در گذشته، بررسی این مباحث بسیار کم بود و به برخی از پدیده های تربیتی یک یا چند کشور که با هم تعاملات م مبادلات فرهنگی ، اجتماعی ، اقتصادی، سیاسی را داشتند، محدود میشد. ولی اززمانی که این مطالعات تاریخی ، جنبه جهانی پیدا کرد و به ارتباط آموزش با عقاید و آرای تربیتی و نیروهای بنیادی تاریخی، اجتماعی ، فرهنگی و اقتصادی و نیروهای موثر در هرکشور پرداخت، این موضوعات گسترش یافت و بر ضرورت مشارکت دانشمندان علوم تربیتی و علوم اجتماعی، محققان آموزش و پرورش تطبیقی و بیت الملل و جامعه شناسانتربیتی در تالیف و تدوین کتاب و آثار علمی در سیر تحولات تاریخی آموزش و پرورش تاکید شد.

با این روش ، مسائل مورد بررسی در این حیطه، افزایش یافت و متنوع شد و در ایجاد دانش نوینی به نام تاریخ آموزش و پرورش جهان، که امروزه از معتبر ترین رشته های تحصیلی در دانشگاه های معروف جهان است، موثر واقع شد.

    منابع:

  1. آقازاده،احمد ، آرمند،محمد ، تاریخ آموزش و پرورش ایران ،تهران،سمت ، 1392.
  2. صفوی،امان الله ، تاریخ آموزش و پرورش ایران ، رشد ، 1383.
  3. ضمیری، محمدعلی ، تاریخ آموزش و پرورش ایران و اسلام ، راهگشا ، 1372.